Back to Main

  Back to previous

 
  News

 
  Articles

 
  Press Room













 

 
Μία Θεραπευτική Καινοτομία της Τελευταίας Δεκαετίας - Βλαστικά Κύτταρα του Ομφάλιου Λώρου
Περιοδικό "Στηθοσκόπιο", Ιανουάριος-Φεβρουάριος 2005
Δρ. Ελένη Κοντογιάννη, Εμβρυολόγος-Γενετίστρια
Επιστημονική Διευθύντρια "IVF & Genetics"
 

Μία Θεραπευτική Καινοτομία της Τελευταίας Δεκαετίας - Βλαστικά Κύτταρα του Ομφάλιου Λώρου


Υπάρχουν τρία είδη βλαστικών κυττάρων:

1) Εμβρυϊκά βλαστικά κύτταρα

Με την γονιμοποίηση, τα μη εξειδικευμένα κύτταρα αναπτύσσονται σε διάφορα είδη κυττάρων του σώματος. Για να έχει όμως κανείς πρόσβαση σ' αυτά τα κύτταρα, θα πρέπει προηγουμένως να καταστραφούν έμβρυα στο εργαστήριο. Είναι εμφανές πως αυτή η μέθοδος παρουσιάζει σοβαρά ηθικά ζητήματα. Παρ' όλα αυτά, θεωρούνται τα πιο ζωτικά βλαστικά κύτταρα.

2) Βλαστικά κύτταρα του ομφάλιου λώρου

Τα βλαστικά κύτταρα από τον ομφάλιο λώρο είναι πολύ νέα και ζωτικά και η λήψη τους είναι εύκολη και γίνεται την ώρα του τοκετού.

3) Βλαστικά κύτταρα ενηλίκων

Τα βλαστικά κύτταρα δεν εξαφανίζονται μετά την γέννα αλλά παραμένουν στο σώμα μας και συμμετέχουν στην ανάπλαση κατεστραμμένου ιστού. Αυτά τα «αποθέματα» βλαστικών κυττάρων σταδιακά ελαττώνονται και κατ' επέκταση γίνονται όλο και λιγότερο ζωτικά. Όπως και με τα υπόλοιπα βλαστικά κύτταρα, τα βλαστικά κύτταρα ενηλίκων μπορούν επίσης ν' αναπτυχθούν σε άλλα είδη κυττάρων. Η πιο γνωστή πηγή βλαστικών κυττάρων ενηλίκων είναι εκείνη του μυελού των οστών.

 

Πλεονεκτήματα των βλαστικών κυττάρων του ομφάλιου λώρου

Τα βλαστικά κύτταρα από τον ομφάλιο λώρο έχουν κάποια συγκριτικά πλεονεκτήματα σε σχέση με εκείνα των ενηλίκων: είναι πιο ζωτικά, είναι εύκολα στην συλλογή τους και η λήψη τους δεν εμπλέκει ηθικά ζητήματα όπως με τα εμβρυϊκά βλαστικά κύτταρα.

Τα βλαστικά κύτταρα του ομφάλιου λώρου είναι αρχέγονα, πολυδύναμα κύτταρα. Αυτά τα κύτταρα μπορούν να εξελιχθούν σε διάφορα είδη κυττάρων όπως είναι για παράδειγμα τα κύτταρα του καρδιακού μύ, ερυθρά και λευκά αιμοσφαίρια, αιμοπετάλια, νευρικά κύτταρα, κύτταρα του δέρματος κ.ά. Επίσης, χάρις στην ικανότητά τους να επανενεργοποιούν το αμυντικό σύστημα του οργανισμού, είναι πολύτιμα στην αντιμετώπιση διαφόρων ασθενειών. Η φύλαξη και η κρυοσυντήρηση των κυττάρων αυτών, μπορεί να προσφέρει πολύτιμα θεραπευτικά οφέλη στο μέλλον για το ίδιο το παιδί και την οικογένειά του. Ακριβώς μετά τον τοκετό, μέσω μίας απολύτως ασφαλούς, απλής και ανώδυνης διαδικασίας, ο γιατρός συλλέγει το αίμα από τον ομφάλιο λώρο και στην συνέχεια μεταφέρεται το δείγμα σε εργαστήρια όπου απομονώνονται τα βλαστικά κύτταρα και καταψύχονται

Η διαδικασία όμως αυτή μπορεί να γίνει μόνον μία φορά, δηλαδή την ώρα που έχει μόλις γεννηθεί το παιδί. Σύμφωνα με τα σημερινά δεδομένα, τα κύτταρα αυτά μπορούν να συντηρηθούν σε κατάσταση κρυοσυντήρησης, σε θερμοκρασίες μείον 196 βαθμούς, για τουλάχιστον είκοσι χρόνια και να χρησιμοποιηθούν σήμερα για να αντιμετωπίσουν ασθένειες σε νέους και εφήβους. Αυτό σημαίνει πως μπορούν να φυλαχτούν με ασφάλεια και χωρίς σημαντική απώλεια της ζωτικότητάς τους μετά την απόψυξή τους, μέχρι τα είκοσι χρόνια. Οι εξελίξεις όμως τρέχουν με αλματώδεις ρυθμούς και το πιθανότερο είναι πως σύντομα αυτά τα κύτταρα θα μπορούν να φυλαχθούν για περισσότερο χρόνο, όπως γίνεται σήμερα και με άλλα κύτταρα και ιστούς, και έτσι, να μπορούν να αξιοποιηθούν και σε περιπτώσεις ασθένειας σε μεγαλύτερες ηλικίες.

Οι επιστημονικές εφαρμογές των βλαστικών κυττάρων

Η επιστήμη εξελίσσεται με πολύ γρήγορους ρυθμούς και σήμερα πλέον έχει βρεθεί η δυνατότητα χρήσης των βλαστικών κυττάρων για την θεραπεία ενός όλο και αυξανόμενου αριθμού σοβαρών ασθενειών. Μέχρι σήμερα υπάρχουν τουλάχιστον 40 ασθένειες οι οποίες αντιμετωπίζονται με τα βλαστικά κύτταρα, ασθένειες οι οποίες κυρίως είναι αιματολογικές ή αφορούν το ανοσοποιητικό σύστημα.

Σήμερα, στις περιπτώσεις λευχαιμίας, η καλύτερη δυνατή θεραπευτική αντιμετώπιση για τον ασθενή ήταν να υποβληθεί σε μεταμόσχευση μυελού των οστών, που είναι το κέντρο παραγωγής αιμοποιητικών κυττάρων. Παρ' όλα αυτά, μπορεί να παρουσιαστούν διάφορα προβλήματα και επιπλοκές, όπως είναι για παράδειγμα, να χαθεί πολύτιμος χρόνος μέχρι την ανεύρεση κατάλληλου δότη, και όταν βρεθεί, να στοιχίσει πολύ ακριβά, να μη βρεθεί ποτέ κατάλληλος δότης, ή ακόμα, να απορρίψει ο οργανισμός του λήπτη το μόσχευμα ακόμα και όταν έχει βρεθεί.

Η λύση λοιπόν μπορεί να βρίσκεται μέσα στα ίδια μας τα κύτταρα. Πρόσφατες μελέτες έδειξαν πως η λήψη βλαστικών κυττάρων από τον ομφάλιο λώρο με στόχο την πιθανή μελλοντική του ομόλογη χρήση (από το ίδιο το άτομο) μπορεί ν' αποτελέσει μία σοβαρή εναλλακτική και αποτελεσματική μέθοδο μεταμόσχευσης μυελού των οστών, ειδικά σε παιδιά και σε εφήβους. Το άτομο παίρνει τα ίδια του τα κύτταρα, χωρίς τον κίνδυνο απόρριψης, διότι είναι 100% συμβατά για τον ίδιο, και η διάθεσή τους είναι άμεση.

Η πρώτη μεταμόσχευση βλαστικών κυττάρων από τον ομφάλιο λώρο έγινε στην Γαλλία το 1988 σε πεντάχρονο αγοράκι που έπασχε από αναιμία Fanconi ( Gluckman et al , NEJM , 321:1174). Από δημοσιευμένα στοιχεία, έχουν ήδη πραγματοποιηθεί πάνω από 3000 μεταμοσχεύσεις παγκοσμίως με βλαστικά κύτταρα του ομφάλιου λώρου.

Επίσης, πρόσφατα δημιουργήθηκε και στην Ελλάδα η πρώτη δημόσια τράπεζα φύλαξης βλαστικών κυττάρων του ομφάλιου λώρου. Στην δημόσια τράπεζα, φυλάσσεται το άχρηστο για τη μητέρα και το βρέφος αίμα, το οποίο όμως περιέχει βλαστικά κύτταρα ικανά να χρησιμοποιηθούν σε ασθενείς οι οποίοι χρειάζονται μεταμόσχευση μυελού των οστών.

Εκτός από τις παγκοσμίως αναγνωρισμένες σημερινές εφαρμογές των βλαστικών κυττάρων, οι επιστήμονες εστιάζονται στην επέκταση της χρήσης τους σε ένα μεγάλο αριθμό παθήσεων. Ήδη σε πειραματικό επίπεδο τα βλαστικά κύτταρα ερευνούνται για την αντιμετώπιση εκφυλιστικών ασθενειών του εγκεφάλου, όπως η Νόσος Αλτσχάιμερ, Πάρκινσον και Σκλήρυνση κατά Πλάκας, για την μερική αποκατάσταση των τραυμάτων του νωτιαίου μυελού που προκαλούν παράλυση, αλλά και για την παραγωγή καρδιακών, ηπατικών και επιθηλιακών κυττάρων προς μεταμόσχευση.

Είναι γεγονός πως με τις σημερινές εφαρμογές των βλαστικών κυττάρων από τον ομφάλιο λώρο, οι πιθανότητες να τα χρειασθεί ο δότης μπορεί να κυμαίνονται μεταξύ 1/10000 έως 1/200000, αναλόγως την πάθηση. Αν όμως λάβει κανείς υπ' όψιν του το γεγονός πως αυτά τα κύτταρα έχουν μεγάλες πιθανότητες ιστοσυμβατότητας και για τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας πρώτου βαθμού, και το ότι πιθανόν να υπάρξουν στο μέλλον νέες εφαρμογές, όπως στον σακχαρώδη διαβήτη, στην καρδιακή ανεπάρκεια, και σε διάφορες ανίατες νευρολογικές παθήσεις, τα ποσοστά λοιπόν πιθανής αναζήτησης από τον δότη μεγαλώνουν πάρα πολύ.

Δύο λόγια για την Cryo - Save

H Cryo - Save είναι η πρώτη εταιρεία που ιδρύθηκε στην Ευρώπη για την φύλαξη βλαστικών κυττάρων του ομφάλιου λώρου το 2000. Την Cryo - Save την έχουν εμπιστευθεί ήδη δεκάδες χιλιάδες γονείς απ' όλη την Ευρώπη για την φύλαξη των πολύτιμων βλαστικών κυττάρων των παιδιών τους. Επίσης, πρόκειται για την μοναδική εταιρεία που φυλάσσει σήμερα και βλαστικά κύτταρα ενηλίκων από το μευλό των οστών. Συμπληρωματικά, η Cryo - Save δεν ασχολείται με την συλλογή εμβρυϊκών βλαστικών κυττάρων

Ως πρωτοπόρος στο χώρο, η Cryo - Save διατηρεί δικά της εργαστήρια και εξοπλισμό για την επεξεργασία και κρυοσυντήρηση των βλαστικών κυττάρων. Οι διαδικασίες που ακολουθούνται στα εργαστήρια είναι από τις πιο τεχνολογικά προηγμένες παγκοσμίως όπου εφαρμόζονται συστήματα ποιοτικού ελέγχου όπως το NBN ISO 17025 των αρμοδίων βελγικών αρχών. Με το που φθάνει ένα δείγμα στα εργαστήρια, εξετάζεται με τις τελευταίες τεχνικές του DNA για τυχόν παρουσία μικροβιολογικής μόλυνσης ή μεταδιδομένων ιών, με την πρωτοποριακή βραβευμένη με Nobel μέθοδο PCR . Στην συνέχεια, απομονώνονται τα βλαστικά κύτταρα και καθορίζεται η ποιότητα και η ποσότητά τους.

Συμπληρωματικά, είναι η μοναδική ιδιωτική τράπεζα βλαστικών κυττάρων που διατηρεί δύο ξεχωριστούς χώρους φύλαξης. Αυτό το γεγονός έχει σαν αποτέλεσμα να μηδενίζεται σχεδόν ο κίνδυνος ολικής καταστροφής ενός δείγματος. Επίσης η εταιρεία αναλαμβάνει την ευθύνη της στην εξαιρετικά σπάνια περίπτωση αμέλειάς της, οπότε ο πελάτης αποζημιώνεται ασφαλιστικά. Τα εργαστήρια της Cryo - Save βρίσκονται στην καρδιά της Ευρώπης, στις Βρυξέλλες όπου φθάνουν εγκαίρως στα εργαστήρια δείγματα απ' όλο τον κόσμο. Σήμερα η Cryo - Save ήδη δραστηριοποιείται σε περισσότερες από 30 χώρες σε όλο τον κόσμο και ο κατάλογος συνεχώς επεκτείνεται.

Αυτό που πρέπει όμως να είναι ξεκάθαρο είναι πως η Cryo - Save δεν προσφέρει θεραπεία. Αυτή προσφέρεται μόνο από τους θεράποντες ιατρούς στο μεταμοσχευτικό κέντρο κέντρο που θα διεξαχθεί η μεταμόσχευση. Αυτό όμως που μπορείτε να σας εξασφαλίσει είναι πως στο μέλλον, ο θεράποντας ιατρός θα έχει στην διάθεσή του νέα και ζωτικά βλαστικά κύτταρα από τον ίδιο τον ασθενή. Η απόφαση για την φύλαξη βλαστικών κυττάρων από τον ομφάλιο λώρο αποτελεί καθαρά προσωπική επιλογή των μελλοντικών γονέων. Ακόμα και στην περίπτωση που αποφασισθεί να μην φυλαχθούν τα βλαστικά κύτταρα, θα μπορούν οι γονείς τουλάχιστον να επιλέξουν να προσφέρουν δωρεάν τα βλαστικά κύτταρα από τον ομφάλιο λώρο σε μία δημόσια τράπεζα. Αυτό δεν στοιχίζει τίποτα και ενδεχομένως να μπορεί να βοηθήσει κάποιον άλλο που τα έχει ανάγκη.

Για περισσότερες πληροφορίες συμβουλευθείτε τον γιατρό σας, ή επικοινωνήστε με την Cryo - Save στην Ελλάδα, στο τηλέφωνο 210-6899200 ή μέσω ηλεκτρονικής διεύθυνσης: cryo -save @otenet .gr . Μπορείτε επίσης να επισκεφθείτε την ιστοσελίδα: www .cryo -save .com .

.

 

[ back ]