Back to Main

  Back to previous

 
  News

 
  Articles

 
  Press Room













 

 
Υπερφάρμακο από την κατάψυξη...
Εφημερίδα "Πρώτο Θέμα", Κυριακή 24 Απριλίου 2005
Δρ. Ελένη Κοντογιάννη, Εμβρυολόγος-Γενετίστρια
Επιστημονική Διευθύντρια "IVF & Genetics"
 


H επανενεργοποίηση του αμυντικού συστήματος «καταργεί» ασθένειες

ΤΗΣ ΗΡΑΣ ΒΟΤΣΗ

Είσαι επαγγελματίας μπασκετμπολίστας που πληρώνεται πολλά εκατομμύρια ευρώ και τραυματίζεις τον μηνίσκο σου πριν από το κρισιμότερο παιχνίδι της ομάδας σου. Κάνεις μια ενδοφλέβια ένεση με τα βλαστικά κύτταρά σου, αυτά εντοπίζουν μόνα τους τη βλάβη και την αποκαθιστούν. Τώρα, θα παίξεις στον τελικό!

Χρειάζεσαι αλλαγή μιτροειδούς βαλβίδας σε έξι μήνες; Κανένα πρόβλημα. Δίνεις τις διαστάσεις σου στον γενετιστή σου και αυτός με τη σειρά του σου φτιάχνει μια καινούρια από τα βλαστικά σου κύτταρα, τα οποία οι γονείς σου είχαν προνοήσει να σου φυλάξουν όταν γεννήθηκες.

Φαίνεται σενάριο επιστημονικής φαντασίας αλλά σε μερικά χρόνια, σε λιγότερα απ' όσα πιστεύετε, μπορεί να είναι πραγματικότητα με τη βοήθεια των βλαστικών κυττάρων. Τα βλαστικά κύτταρα είναι αρχέγονα και πολυδύναμα, που σημαίνει ότι είναι αυτά που δεν έχουν διαφοροποιηθεί και έχουν τη δυνατότητα να εξελιχθούν σε όλα τα όργανα του ανθρώπινου σώματος.

Επίσης, έχουν την ικανότητα να επανενεργοποιήσουν το αμυντικό σύστημα του οργανισμού, επιτρέποντάς του να πολεμήσει αρκετές ασθένειες όπως: κακοήθειες (οξεία λεμφοκυτταρική λευχαιμία, οξεία μυελογενής λευχαιμία, χρόνια μυελοκυτταρική λευχαιμία, μυελοδυσπλαστικό σύνδρομο, νευροβλάστωμα, Ν on- Hodgkin λέμφωμα), αιμοσφαιρινοπάθειες/διαταραχές αίματος (απλαστική αναιμία, σύνδρομο Evans, δρεπανοκυτταρική αναιμία, θαλασσαιμία και άλλες), κληρονομικές μεταβολικές ασθένειες και ανοσοανεπάρκειες.

Όλα τα παραπάνω είναι εφικτό να θεραπευτούν σήμερα, αρκεί να προνοήσετε να φυλάξετε τα βλαστικά κύτταρα του νεογέννητου παιδιού σας.

Μέχρι πρόσφατα, στην περίπτωση κάποιας κακοήθειας του αίματος, όπως για παράδειγμα ορισμένες μορφές λευχαιμίας, οι γιατροί δεν είχαν άλλη επιλογή από την αναζήτηση του συμβατού δότη για τη μεταμόσχευση μυελού των οστών. Σήμερα, με τη λήψη βλαστικών κυττάρων από τον ομφάλιο λώρο, τη στιγμή της γέννησης, αποφεύγεται το χάσιμο χρόνου μέχρι να βρεθεί ο κατάλληλος δότης (οι πιθανότητες να βρεθεί συμβατό μόσχευμα κυμαίνονται από 1 στις 40.000 έως 1 στις 400.000!) και βεβαίως η περίπτωση απόρριψης του μοσχεύματος από τον οργανισμό. Ο ασθενής λαμβάνει τα ίδια του τα κύτταρα, επομένως υπάρχει συμβατότητα 100%.

«Συχνά, όταν υπάρχει ανάγκη να βρεθεί ο κατάλληλος δότης για ένα παιδί που έχει λευχαιμία, μπορεί να περάσουν μήνες μέχρι να ελεγχθούν οι συγγενείς και οι φίλοι. Αυτός ο χρόνος, όμως, είναι πολύτιμος, γιατί η ασθένεια μπορεί να φτάσει σε πιο προχωρημένο στάδιο. Κάθε φορά που βλέπω στην τηλεόραση κάποια έκκληση για να βρεθεί δότης θλίβομαι, γιατί περνάει πολύτιμος χρόνος, παρότι ο κόσμος δείχνει εξαιρετικό εθελοντικό πνεύμα. Αντιθέτως, αν υπάρχουν κρυοσυντηρημένα βλαστικά κύτταρα, όχι μόνο υπάρχει απόλυτη συμβατότητα αλλά και άμεση πρόσβαση, ώστε μόλις ανιχνεύσουμε την ασθένεια και χρειάζεται μεταμόσχευση, να μπορεί να γίνει αμέσως», μας λέει η εμβρυολόγος-γενετίστρια κυρία Ελένη Κοντογιάννη. Υπάρχει μία και μοναδική ευκαιρία να ληφθούν τα βλαστικά κύτταρα του παιδιού και αυτή είναι η στιγμή του τοκετού.

«Σήμερα υπάρχουν γύρω στα 40 νοσήματα - από καρκίνο μέχρι μεταβολικά νοσήματα - στα οποία είναι αναγνωρισμένη η θεραπευτική αξία των κυττάρων και αυτό δεν είναι αμφισβητήσιμο. Έχουν γίνει παγκοσμίως 3.500 μεταμοσχεύσεις», τονίζει ο μαιευτήρας-γυναικολόγος κ. Ιάκωβος Σούσης.

 

«Η Αναγεννητική Ιατρική είναι το μέλλον»

«Ένας ολόκληρος κλάδος της Ιατρικής, η Αναγεννητική Ιατρική ( Regenerative Medicine) έχει δημιουργηθεί βασιζόμενος στις εφαρμογές των βλαστικών κυττάρων, σε βαθμό που μερικοί γιατροί, άνθρωποι διορατικοί, με ευρύτητα πνεύματος, να λένε ότι στα επόμενα δέκα χρόνια η Ιατρική θα βασίζεται πολύ παραπάνω στη Γενετική και στα βλαστικά κύτταρα από οπουδήποτε αλλού. Στο Hammersmith, 300 επιστήμονες δουλεύουν full- time πάνω στη χρήση και τη λειτουργία των βλαστικών κυττάρων. Ο καθηγητής Χειρουργικής του Πανεπιστημίου του Cambridge, Michael Pedersen, αυτή τη στιγμή διευθύνει ένα sciense park (πάρκο επιστημών) που χρηματοδοτείται αδρά και σκοπό έχει να καλλιεργήσει τρισδιάστατα βλαστικά κύτταρα μέχρι να καταφέρει να φτιάξει βαλβίδες για καρδιές κατά παραγγελία. Σε πέντε με οκτώ χρόνια θα αρχίσει να εφαρμόζεται στον άνθρωπο και κάποια στιγμή ίσως να γίνει ρουτίνα. Αν υλοποιηθεί το ένα τοις χιλίοις από αυτά που ερευνούμε, πάλι θα πρόκειται για τη μεγαλύτερη επιστημονική ανακάλυψη του αιώνα», λέει ο κ. Σούσης.

Η διαδικασία είναι απολύτως ασφαλής και ανώδυνη τόσο για τη μητέρα όσο και για το νεογέννητο μωρό. Το κόστος είναι μηδαμινό συγκριτικά με τα μελλοντικά οφέλη μιας τέτοιας ενέργειας (1.375 ευρώ στην « Cryo- Save» που περιλαμβάνει την ειδική συσκευασία συλλογής του δείγματος αίματος, μεταφορά, επεξεργασία καθώς και τη φύλαξη και κρυοσυντήρηση στα εργαστήρια της εταιρείας στο εξωτερικό για τα επόμενα 20 χρόνια). Ήδη πραγματοποιούνται έρευνες που σχετίζονται με τις εφαρμογές των βλαστικών κυττάρων για την αντιμετώπιση εκφυλιστικών ασθενειών του εγκεφάλου, όπως η νόσος Αλτσχάιμερ, η νόσος του Πάρκινσον και η Σκλήρυνση κατά Πλάκας, για τη μερική αποκατάσταση των τραυμάτων του νωτιαίου μυελού που προκαλούν παράλυση, αλλά και για την παραγωγή καρδιακών, ηπατικών και επιθηλιακών κυττάρων προς μεταμόσχευση.

Από τον ομφάλιο λώρο στη θυρίδα

Η « Cryo- Save» είναι η πρώτη εταιρεία που ιδρύθηκε στην Ευρώπη πραγματοποιώντας την πρώτη φύλαξη βλαστικών κυττάρων του ομφάλιου λώρου το 2000. Στα επιτεύγματά της συγκαταλέγεται η φύλαξη βλαστικών κυττάρων των ενηλίκων, από τον μυελό των οστών, το 2003.

Κι εδώ ερχόμαστε στο ερώτημα που απασχολεί τους περισσότερους: Μπορούν τα βλαστοκύτταρα του παιδιού σας ή τα δικά σας να χρησιμοποιηθούν σε πειράματα; «Αυτό που γίνεται με τα βλαστοκύτταρα είναι το αντίστοιχο μια θυρίδας. Είναι σαν να αποθηκεύουμε ένα ποσόν χρημάτων, στα οποία μόνο εμείς έχουμε πρόσβαση. Στην περίπτωσή μας, τα κρυοσυντηρημένα βλαστικά κύτταρα του παιδιού αποτελούν ιδιοκτησία των γονέων ή των νόμιμων κηδεμόνων του και μπορούν να αναζητηθούν μόνο από αυτά τα άτομα και κατόπιν γραπτής αίτησής τους. Άλλωστε, έρευνες έχουν γίνει πολύ πριν ξεκινήσει η κατάψυξη των βλαστοκυττάρων με πλακούντες από τα νοσοκομεία, οι οποίοι ούτως ή άλλως πετιούνται μετά τον τοκετό», μας ενημερώνει η κυρία Κοντογιάννη και προσθέτει: «Με αυτή τη λογική κάποιος δεν πρέπει να δίνει αίμα σε κανένα νοσοκομείο ή μικροβιολογικό εργαστήριο».

Τα βλαστικά κύτταρα φαίνονται να είναι η μεγάλη ελπίδα της ανθρωπότητας στην αέναη μάχη με τις ασθένειες. Η επιστήμη εστιάζει σε διάφορους τρόπους με τους οποίους θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν.

Ήδη υπάρχουν εφαρμογές στην Καρδιοχειρουργική, σε πειραματικό στάδιο, σε Αυστρία, Αμερική, Γαλλία, Βραζιλία και Αγγλία. Μάλιστα, τα πρώτα αποτελέσματα της κλινικής εφαρμογής είναι τόσο θεαματικά, ώστε οι ειδικοί να οραματίζονται την κατάργηση της μεταμόσχευσης καρδιάς ίσως και μέσα στην επόμενη δεκαετία.

Η μέθοδος βασίζεται στην εξαγωγή βλαστικών κυττάρων από τον μυελό των οστών του ασθενούς και στην τοποθέτησή τους στην αριστερή κοιλία της καρδιάς, με στόχο την ανάπλαση του ιστού στην περιοχή και την αποκατάσταση της αντλητικής της λειτουργίας. Εδώ, η λήψη των κυττάρων από τον ασθενή λύνει τα γνωστά προβλήματα απόρριψης που εμφανίζονται στις κλασικές μεταμοσχεύσεις και επιπλέον ο τραυματισμένος καρδιακός μυς αναγεννάται, ενώ ταυτόχρονα δημιουργούνται αγγεία τα οποία τον τροφοδοτούν.

 

[ back ]