Back to Main

  Back to previous

 
  News

 
  Articles

 
  Press Room













 

 
 Ανήθικη πράξη ή δώρο ζωής ;
  ΤΟ ΒΗΜΑ 26/2/2002 ΘΕΟΔΩΡΑ ΤΣΩΛΗ

Πώς θα αντιμετωπίσουν οι έλληνες επιστήμονες ανάλογη υπόθεση στη χώρα μας.

Με τη θετική απόφαση της αρμόδιας βρετανικής Αρχής προς το ζεύγος Χασμί παγκοσμιοποιούνται πλέον τα ηθικά και κοινωνικά διλήμματα. Ήδη από τον περασμένο Οκτώβριο, όταν ήρθε στο προσκήνιο η υπόθεση του ζεύγους Χασμί που ζητούσε την άδεια από την βρετανική Αρχή για την Ανθρώπινη Γονιμοποίηση και την Εμβρυολογία (Human Fertilization and Embryology Authority- HFEA) προκειμένου να φέρει στη ζωή ένα παιδί "ειδικά σχεδιασμένο" ώστε να βοηθήσει το πρώτο τέκνο τους - ένα αγοράκι μόλις δύο ετών, ονόματι Ζέιν, έπασχε από σπάνια ασθένεια του αίματος και το οποίο, όπως εκτιμούσαν οι ειδικοί, δεν θα είχε τη δυνατότητα να φθάσει καν στην εφηβεία - τα ηθικά και κοινωνικά διλήμματα που προέκυψαν σε ειδικούς και μη ήταν πολλά. Πολλοί έκαναν λόγο για ένα "δώρο ζωής" που οι εξελίξεις στον τομέα της Ιατρική μπορούν πλέον να προσφέρουν στον άνθρωπο. Άλλοι υποστήριξαν πως μία θετική επίσημη απόφαση επί του θέματος θα άνοιγε έναν δρόμο επικίνδυνο και χωρίς γυρισμό: αυτόν της εμπορευματοποίησης του ανθρώπου μέσα από την δημιουργία παιδιών -"ανταλλακτικών". Ωστόσο, το θέμα παρέμενε σε θεωρητικό επίπεδο. Την προηγούμενη Παρασκευή ο κύβος ερρίφθη και η ιστορική θετική απόφαση που έλαβε η HFEA έδωσε ελπίδα στους γονείς του Ζέιν, αλλά και σε πολλές άλλες οικογένειες -έξι άλλα ζευγάρια έχουν ήδη κάνει αίτηση στην HFEA προκειμένου να τους επηρεάσει να "παραγγείλουν" τα παιδιά τους ενώ έπεται συνέχεια-ότι θα σώσουν τη ζωή των παιδιών τους. Έθεσε όμως συγχρόνως και τους ιθύνοντες σε όλο τον κόσμο προ των ευθυνών τους. Γιατί είναι θέμα χρόνου πλέον παρόμοια ζητήματα να προκύψουν απ΄ άκρου εις άκρον του πλανήτη, συμπεριλαμβανομένης και της χώρας μας σύμφωνα με του ειδικούς, καθώς οι παιδικές θανατηφόρες αρρώστιες θα αποτελούν δυστυχώς πάντα κομμάτι της ζωής μας. Ο Ρατζ και η Σαχάνα Χαμσί πιστεύουν ότι έχουν κάθε λόγο τουλάχιστον να χαμογελούν και να ελπίζουν ότι θα σώσουν το παιδί τους μετά το "πράσινο φως" που έλαβαν από την αρμόδια βρετανική αρχή προκειμένου να αποκτήσουν ένα δεύτερο τέκνο γενετικώς πανομοιότυπο με τον άρρωστο αδελφό του-πάσχει από θαλασσαιμία, μια γενετική διαταραχή του αίματος-το οποίο θα είναι ειδικά επιλεγμένο ώστε να μπορεί να του προσφέρει βλαστικά κύτταρα. Η διαδικασία θα διεξαχθεί στο Κέντρο για την Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή του Νοσοκομείου Παρκ στο Νότιγχαμ. Οι ειδικοί θα επιλέξουν ένα έμβρυο του ζεύγους Χασμί το οποίο θα παρουσιάζει ιστοσυμβατότητα με τον Ζέιν και θα εμφυτεύσουν με τη μέθοδο της τεχνητής γονιμοποίησης στη μήτρα της μητέρας του μικρού ασθενούς. Αμέσως μετά την γέννηση του, οι γιατροί θα λάβουν αίμα από τον ομφάλιο λώρο του βρέφους το οποίο και θα εισαγάγουν στο άρρωστο παιδί. Ωστόσο, παρ΄ ότι η κλινική περιγραφή της όλης διαδικασίας φαίνεται απλή, τα ηθικά και κοινωνικά ζητήματα που προκύπτουν είναι μεγάλα, και τώρα πια πιο κοντινά από ποτέ για όλες τις χώρες, μετά την απόφαση των Βρετανών, αν και οι ίδιοι οι εκπρόσωποι της αρχής που έλαβε την απόφαση διευκρίνισαν ότι αυτή δεν έχει γενική ισχύ, αλλά κάθε περίπτωση θα κρίνεται εξατομικευμένα. "Στη χώρα μας δεν έχει ακόμη τεθεί παρόμοιο αίτημα με αυτό που ετέθη από το ζεύγος Χασμί στη Βρετανία. Ωστόσο, θεωρώ ότι είναι θέμα χρόνου να συμβεί και σε εμάς κάτι τέτοιο και τότε θα πρέπει όλοι οι υπεύθυνοι να λάβουν τις αποφάσεις τους" σημειώνει σχετικά με το θέμα η δρ Ελένη Κοντογιάννη, εμβρυολόγος-γενετίστρια και προσθέτει: "Στην Ελλάδα υπάρχει η αρμόδια Επιτροπή Βιοηθικής, η οποία μελετά ενδελεχώς όλα τα θέματα που σχετίζονται με τις τεχνικές υποβοηθούμενης αναπαραγωγής και γενετικής και η οποία περιμένουμε να αποφανθεί επισήμως πάνω στο θέμα". Ωστόσο, όπως επισημαίνει η κυρία Κοντογιάννη, ο κάθε ειδικός που θα βρεθεί αργά η γρήγορα αντιμέτωπος με μια κατάσταση, θα βρεθεί ουσιαστικά μπροστά σε ένα μεγάλο δίλημμα, η απάντηση του οποίου είναι δύσκολη. "Η πρώτη αντίδραση πολλών επιστημόνων είναι ότι το να βοηθήσουμε ένα ζευγάρι να φέρει στον κόσμο ένα παιδί-δότη του αδελφού ή της αδελφής του είναι κάτι ανήθικο. Κι αυτό γιατί κάθε νέα ζωή που έρχεται στον κόσμο πρέπει να αποτελεί αυτοσκοπό και όχι να εξυπηρετεί τις ανάγκες κάποιου άλλου, έστω και αν αυτές είναι ανάγκες υγείας". Το ηθικό δίλημμα, πάντως παίρνει "σάρκα και οστά" όταν ο κάθε επιστήμονας έχει απέναντι του μια οικογένεια που πασχίζει να σώσει το παιδί της. "Αν και εγώ η ίδια δεν ξέρω τι θα έπραττα αν βρισκόμουν μπροστά σε μια τέτοια κατάσταση, το τεράστιο ηθικό δίλημμα τίθεται μπροστά στον ειδικό όταν βρεθούν μπροστά του οι απεγνωσμένοι γονείς που ζητούν να αποκτήσουν ένα παιδί το οποίο θα βοηθήσει ένα άλλο πλάσμα να ζήσει χωρίς να επιβαρυνθεί η υγεία του ίδιου". Πόσο ακριβή θα ήταν όμως μια τέτοια διαδικασία αν ερχόταν η ώρα που θα επιτρεπόταν η διεξαγωγή της και στην Ελλάδα; Η κυρία Κοντογιάννη εξηγεί ότι " το κόστος είναι δύσκολο να προσδιορισθεί καθώς η ''ακριβή'' παράμετρος της όλης υπόθεσης έγκειται στο ότι κάθε οικογένεια παρουσιάζει ένα συγκεκριμένο γονιδιακό προφίλ, γεγονός που σημαίνει ότι για να βρεθεί ποιο από τα έμβρυα είναι συμβατός δότης με το παιδί που πάσχει θα πρέπει να δημιουργηθεί ένα ειδικό, εξατομικευμένο τεστ για κάθε περίπτωση. Το θέμα είναι η ανάπτυξη του τεστ για κάθε οικογένεια και όχι εφαρμογή του".


[ back ]