Back to Main

  Back to previous

 
  News

 
  Articles

 
  Press Room













 


 
 Καρκίνος, AIDS, γέννηση παιδιών: Τι θ' αλλάξει
Ελευθεροτυπία, Τετάρτη 28 Ιουνίου 2000

Νέους δρόμους για την τελική θεραπεία
και νοσημάτων που μέχρι σήμερα
δεν είχαν καταφέρει να αντιμετωπίσουν
οι επιστήμονες ανοίγει η αποκωδικοποίηση του
ανθρώπινου DNA. Βέβαια οι ειδικοί αναφέρουν
πως χρειάζεται ακόμη μεγάλη προσπάθεια και
χρόνος για να διευκρινιστεί η χρησιμότητα των
γενετικών πληροφοριών για κάθε μία
ασθένεια ξεχωριστά.
Μιλούν στην "Ε" επιστήμονες με πολύχρονη
πείρα στην αντιμετώπιση του καρκίνου, του AIDS,
καθώς και στη γενετική και εμβρυολογία.


ΑΓΓΕΛΟΣ ΧΑΤΖΑΚΗΣ:

Θα μας αποκαλυφθούν μυστικά για τα Τ κύτταρα

Σημαντικές θεραπευτικές προόδους, που θα επιτρέψουν την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση και του AIDS.
Το πιο σημαντικό, τόνισε στην "Ε" ο αναπληρωτής καθηγητής στο εργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιου Αθηνών και χρόνια ασχολούμενος με το AIDS ¶γγελος Χατζάκης, είναι ότι θα έχουμε γνωστές τις αλληλουχίες εκατοντάδων ή και χιλιάδων γονιδίων που σχετίζονται με τη δημιουργία και την καταστροφή των Τ κυττάρων του αίματος. Τα κύτταρα αυτά είναι εκείνα που επηρεάζει και καταστρέφει ο ιός του AIDS.
Η μελέτη αυτή των γονιδίων, εξήγησε ο καθηγητής, θα μας δώσει τη δυνατότητα να προσδιορίσουμε εκείνες τις πιθανές μεταβολές των γονιδίων που υπόκεινται σε γονιδιακή ή άλλη θεραπεία.
Πρόσφατα, τόνισε ο κ. Χατζάκης, έγινε γνωστό ότι άτομα που έχουν μια γονιδιακή ιδιαιτερότητα, που οδηγεί σε έλλειψη ενός υποδοχέα του ιστού στην επιφάνεια των Τ κυττάρων, είτε δεν μολύνονταν από τον ιό τους AIDS, αν είχαν την έλλειψη σε ομόζυγη κατάσταση, ή αν την είχαν σε ετερόζυγη είχαν βραδύτερη εξέλιξη της λοίμωξης.
Αφ' ότου έγινε αυτό γνωστό, ξεκίνησε μεγάλη προσπάθεια να βρεθούν φαρμακευτικές ουσίες που μπλοκάρουν αυτόν τον υποδοχέα, έτσι που ο ιός να μην μπορεί να μπει στα κύτταρα, άρα να μην μπορεί να μολύνει νέα κύτταρα
Αυτό, υπογράμμισε ο καθηγητής, έγινε δυνατό σε χρόνο-ρεκόρ και σήμερα υπάρχουν τέτοιες θεραπείες, οι οποίες σύντομα θα δοθούν και σε ανθρώπους.
Μέσα σε τρία χρόνια δηλαδή, από μια γενετική πληροφορία φτάσαμε στο φάρμακο.
Βέβαια, επισήμανε ο κ. Χατζάκης, μόνο οι μακροχρόνιες κλινικές έρευνες θα δείξουν αν το φάρμακο αυτό θα έχει πραγματική και αποτελεσματική εφαρμογή στον άνθρωπο.
Με πολλές πληροφορίες τώρα, ύστερα από την αποκωδικοποίηση του DNA, πιστεύουμε ότι σύντομα θα έχουμε παρόμοιες θεραπευτικές προόδους για το AIDS.
Μία γενικότερη επιφύλαξη που εξέφρασε ο καθηγητής αφορά το γεγονός ότι ο αριθμός των γενετικών πληροφοριών που έχουν κάποια σημασία ή χρησιμότητα είναι τόσο μεγάλος, που η διευκρίνιση της σημασίας τους σε διάφορες αρρώστιες είναι πιθανό να καθυστερήσει αρκετά λόγω του περιορισμένου σχετικά αριθμού κλινικών και επιδημιολογικών ερευνών, που έχουν τα κατάλληλα στοιχεία.


ΣΤΑΜΑΤΗΣ ΒΑΣΙΛΑΡΟΣ:

Περιμένουμε πιο πολλές πληροφορίες για την καρκινογένεση

Αισιόδοξος για την αποκωδικοποίηση του DNA εμφανίζεται ο χειρουργός-ογκολόγος, επίκουρος καθηγητής Σταμάτης Βασίλαρος, στέκεται όμως επιφυλακτικός για την αποκωδικοποίηση αυτή εάν χρησιμοποιηθεί από μη γιατρούς για άλλους λόγους.
"Γνωρίζοντας τη σωστή διαδοχή των διαφόρων δομικών στοιχείων του DNA, και μάλιστα αυτών στα διάφορα όργανα, μπορεί να μας δοθεί η δυνατότητα όχι μόνο διάγνωσης υπαρχουσών παθολογιών σε πολύ πρώιμα στάδια, αλλά και της πρόβλεψης τοιούτων". Στο χώρο της ογκολογίας από πολλά χρόνια έχουν εντοπιστεί αποσπασματικά γονιδιακές αλλοιώσεις που ανταποκρίνονται σε συγκεκριμένες ογκολογικές παθήσεις.
Ιδιαίτερα στην παθολογία του μαστού, γονιδιακές αλλοιώσεις συνέβαλαν ήδη στον εντοπισμό γυναικών με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού. Έπειτα όμως από την αποκωδικοποίηση του γονοτύπου περιμένουμε περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη καρκινογένεση και την πρώιμη διάγνωση. Επιτεύγματα που θα συμβάλουν ουσιαστικά στην πρόληψη και σε καλύτερα θεραπευτικά αποτελέσματα.
Ο υπαρκτός κίνδυνος, σε περίπτωση που θα χρησιμοποιηθούν οι πληροφορίες αυτές από μη γιατρούς, για άλλους λόγους, μας τρομάζει.
Είναι ανάγκη, πριν ακόμη η νέα αυτή ανακάλυψη γίνει κτήμα πολλών, να υπάρξουν εκείνες οι νομικές καλύψεις για την κατοχύρωση όλων αυτών των αυστηρώς προσωπικών απορρήτων.


ΕΛΕΝΗ ΚΟΝΤΟΓΙΑΝΝΗ

Λιγότερα παιδιά με γενετικές ανωμαλίες

Σπουδαία είναι, σύμφωνα με τη γενετίστρια-εμβρυολόγο Ελένη Κοντογιάννη, η χαρτογράφηση του γενετικού κώδικα και για το παιδιά που πρόκειται να γεννηθούν.
Θα γεννιούνται λιγότερα παιδιά με γενετικές ή συγγενείς ανωμαλίες, διότι θα είμαστε σε θέση να διαγνώσουμε περισσότερες ασθένειες ή σε πολύ πιο αρχικά στάδια. Έτσι, οι γονείς θα μπορούν να πληροφορηθούν ότι θα γεννήσουν ένα παιδί με γενετική νόσο. Θα είναι σε θέση λοιπόν να αποτρέψουν τη γέννηση ή να προσφέρουν θεραπεία είτε πριν είτε αφού γεννηθούν. Βέβαια, σ' αυτό χρειάζεται μεγάλη προσοχή, καθώς η υπερβολική εστίαση στην απόκτηση ενός "τέλειου" γενετικά παιδιού μπορεί να έχει αρνητικότατες συνέπειες.
Σημαντικά θα είναι τα οφέλη και για την εξωσωματική γονιμοποίηση. Θα είναι κατορθωτό να γίνει διάγνωση για τυχόν πρόβλημα στο αρχικό στάδιο πριν εμφυτευτεί το έμβρυο στη μήτρα της γυναίκας.


ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ

Η αποκρυπτογράφηση του γενετικού κώδικα έγινε, η μεγάλη περιπέτεια για τους επιστήμονες όμως μόλις αρχίζει. Η προσπάθειά τους τώρα θα επικεντρωθεί στην κατανόηση της γενετικής αρμονίας του ανθρώπου και στην ανάγνωση του "βιβλίου της ζωής".
Αξιοσημείωτη επίσης είναι η επισήμανση των ειδικών ότι τα ελάχιστα κενά που έχουν απομείνει σε ότι αφορά τη δομή των χρωμοσωμάτων, θα είναι πολύ δύσκολο να καλυφθούν ίσως και αδύνατο.
Ο δρ Κόλινς του Εθνικού Ινστιτούτου Ανθρωπίνου Γενώματος δήλωσε ότι 1-2% της δομής των χρωμοσωμάτων περιλαμβάνει μια χημική ουσία που ονομάζεται ετεροχρωματίνη, η οποία δεν "απαντά" στην αποκωδικοποίηση με χρήση της υφιστάμενης τεχνολογίας. Ωστόσο, τα περισσότερα από αυτά τα κενά βρίσκονται σε τμήματα του DNA που επαναλαμβάνονται ή η λειτουργία τους δεν είναι γνωστή. Πιστεύεται δε ότι δεν περιέχουν γονίδια. Ελπίδα ιδιωτών και Δημοσίου είναι να καταγραφεί η ακολουθία του γονιδιώματος με ακρίβεια 99,9%.
Έτσι κι αλλιώς, ποτέ δεν θα μπορέσουν να φθάσουν το 100%, μια και "όλοι μας είμαστε διαφορετικοί και δεν υπάρχει μία σωστή απάντηση" λέει ο πρόεδρος της Celera Genomics, Κρειγκ Βέντερ. Σε ότι αφορά τη γνώση που ήδη έχουν αποκομίσει ο γενετιστής Ρόμπερτ Ουότερσον Πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον τονίζει χαρακτηριστικά. "Είμαστε μόνον στην αρχή…. μένουν ακόμη πολλά να μάθουμε". Οι επιστήμονες έρχονται τώρα αντιμέτωποι με μια μακριά περιπέτεια", αναφέρει χαρακτηριστικά το γαλλικό Πρακτορείο. Θα πρέπει να καταγράψουν παράγραφο προς παράγραφο αυτό το μεγάλο "βιβλίο της ζωής", εγχείρημα που θα καθίστατο αδύνατο δίχως τη βοήθεια των υπολογιστών. Μέσο όρο ανάγνωσης τα δέκα γράμματα ανά δευτερόλεπτο, θα απαιτηθούν δέκα χρόνια για να διαβαστεί το βιβλίο. Ακόμη και τότε όμως θα πρέπει να γίνει κατανοητή η "σύνταξη" και η "γλώσσα" της γενετικής. Με άλλα λόγια να γίνει κατανοητή η ενορχήστρωση της βιολογικής συμφωνίας που επιτρέπει στα ανθρώπινα γονίδια να παίξουν ένα "κομμάτι" δίχως να κάνουν λάθος. Στη συνέχεια οι ερευνητές θα επιχειρήσουν να κατακτήσουν το Έβερεστ της Βιολογίας: να αναγνωρίσουν και να εντοπίσουν στη μακρά αλυσίδα του DNA τα 38.000 γονίδια, που περιέχουν πληροφορίες απαραίτητες για τη ζωή. Ρίχνοντας φως στους "αναγραμματισμός" των γονιδιακών φράσεων που ευθύνονται για γενετικές ασθένειες, θα καταστεί εφικτό στο μέλλον να βρεθούν τρόποι έγκαιρης αντιμετώπισής τους
"Είναι σχεδόν βέβαιο λέει διευθυντής του κέντρου γονιδιακής αλυσίδας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Μπέιλορ (Χιούστον)- ότι σε τρία έως πέντε χρόνια θα έχουμε αποκομίσει γνώση για τη μεγάλη πλειονότητα των γενετικών νοσημάτων που πλήττουν σήμερα την ανθρωπότητα.
(Γαλλικό Πρακτορείο-Ασσοσιέιτεντ)

[ back ]