Back to Main

  Back to previous

 
  News

 
  Articles

 
  Press Room













 


 
 To DNA (ξανα) γράφει την Ιστορία
   Το Βήμα "ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ" 21/2/1999



Αν η διαστημική Λάικα είναι το διασημότερο οικόσιτο του εμπνέοντος αιώνος, η Ντόλι είναι σίγουρα το πιο συγκλονιστικό μηρυκαστικό του και, αν "Η Οδύσσεια του Διαστήματος" ήταν το συναρπαστικότερο επιστημονικό ανάγνωσμα από τα μέσα της εκατονταετίας, το πρωτοσέλιδο στο τέλος της είναι το έπος της γενετική.

Είναι πλέον γνωστό ότι το DNA γράφει ιστορία είναι λιγότερο γνωστό ότι το DNA ξαναγράφει την Ιστορία -χωρίς ντοκουμέντα, επίσημα έγγραφα, δημόσια αρχεία, επιγραφικές μαρτυρίες, ιδιωτικές επιστολές ή αρχαιολογικά ευρήματα. Αυτό που χρειάζεται όλο κι όλο είναι ένα απειροστό γενετικού υλικού: μια ελάχιστη ικμάδα από σάλιο, ένα υποπολλαπλάσιο υπεραιωνόβιας τρίχας, μια αμυδρή ανάμνηση(στερεοποιημένης έστω) σπερματικής κατάθεσης, ένα ρίνισμα από παλαιοντολογικό κόκαλο-και η διαδικασία της εργαστηριακής ανάλυσης.

Μόνο η ανθρώπινη φαντασία μπορεί να περιορίσει τις δυνατότητες αυτής της ανάλυσης. Με το σχεδόν μηδενικό γενετικό λήμμα αντιγραμμένο και πολλαπλασιασμένο ένα εκατομμύριο φορές και με τη συνδρομή της ικανοποίησης στον υπολογιστή, μπορούμε να ανασυνθέσουμε ακόμη και τα φυσιογνωμικά χαρακτηριστικά προσώπων που απέχουν ιστορικά έτη φωτός από το παρόν μας. Το 1985 οι αναλυτές έλυσαν τις ταριχευτικές ταινίες, και ταυτόχρονα την αινιγματική σιωπή, της πρώτης αιγυπτιακής μούμιας. Αν τύχη αγαθή μας δωρίσει κάποτε ελάχιστο ράκος από το βασιλικό σάβανο της Κλεοπάτρας, θα μάθουμε επιτέλους αν η επίσημη αγαπημένη του Αντωνίου ήταν πράγματι η Μις Αίγυπτος που ήθελε το Χόλυγουντ της Ελίζαμπεθ Τέιλορ ή κάτι σαν την Μπάρμπρα Στράιζαντ που βλέπουμε στο προφίλ των πολεμικών νομισμάτων ακόμη θα αποδειχθεί κατά πάσα πιθανότητα ότι ήταν μια Χιονάτη Μακεδόνισσα και όχι η αφρικανή "μουλάτο" που λάνσαρε στην ανθρωπότητα ο Σαίξπηρ και τέλος, θα βεβαιωθούμε για το ακριβές μήκος της μύτης της που σύμφωνα με τον Πασκάλ, αν ήταν μικρότερο θα είχε αλλάξει ο ρούς της Ιστορίας.

Ο Τζέφερσον και ο Κλίντον

Αντίθετα με τους Αμερικανούς προέδρους, το DNA δεν ψευδομαρτυρεί ποτέ-ακόμη και όταν υπόδικος είναι ο Αμερικανός Πρόεδρος. Ένας καθηγητής της Παθολογίας απέδειξε πρόσφατα ότι εις εκ των πατέρων του αμερικανικού έθνους συντάκτης της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας και αφεντικό του Λευκού Οίκου, ο Τόμας Τζέφερσον, γονιμοποίησε λάβρα την αφροαμερικανή παλλακίδα και οικιακή βοηθό του. Τα αποκαλυπτήρια συνέπεσαν(;) με τον θρύλο και το θρίλερ της Μόνικα, επιβεβαίωσαν τις πριαπικές παρενέργειες της μοναξιάς του Οβάλ Γραφείου και πυροδότησαν ήδη μια σειρά διδακτορικές διατριβές στα αμερικανικά Τμήματα Πολιτικών Επιστημών πάνω στα φυλετικά και σεξουαλικά φρονήματα του Τζέφερσον.

Ως τελεσίδικος ανιχνευτής αλήθειας το DNA απειλεί τα επτασφράγιστα μυστικά των κολοσσών, των στάρ και των Στάρλετ. Κανένας δεν ξέρει την αιτία θανάτου του Σαίξπηρ αλλά, αν το νεκρικό εκμαγείο της όψης του είναι αυθεντικό, οι 19 τρίχες που μνημειώθηκαν στην εσωτερική επιφάνεια του είναι αρκετές για να μάθουμε αν ρο νούμερο 1 στο βρετανικό τοπ τεν της ενεστώτης χιλιετίας πέρασε στο πάνθεον μετά από αλκοολική κραιπάλη ή λόγω οφθαλμικού καρκίνου. Αν διαγνωσθεί το δεύτερο, το DNA θα έχει διαλευκάνει τον έμμονο τρόμο της τυφλότητας στην όψιμη δραματουργία του-και θα αχρηστεύσει εν μια ριπή τόνους σχετικής βιβλιογραφίας και φιλότιμους μόχθους φορμαλιστικών, φαινομενολογικών, στρουκτουραλιστικών και μεταστρουκτουραλιστικών ερμηνευτικών προσεγγίσεων. Αν οι κριτικοί και οι θεωρητικοί της λογοτεχνίας έχουν ήδη θορυβηθεί από αυτό το ενδεχόμενο, είναι και οι μουσικολόγοι που μπορεί να βρουν το DNA μπροστά τους. Ένας ακάματος ουρολόγος ( το όνομα του είναι στη διάθεση των αναγνωστών του "Βήματος") που ανασκάπτει τη σεξουαλική ζωή του Μπετόβεν πλειοδότησε στον οίκο Σόθμπις για να εξασφαλίσει ένα θύσανο 562 τριχών από τη μεγαλοφυή κεφαλή του ελπίζει ότι η ανάλυση θα επιβεβαιώσει αυτό που πάντοτε υποπτευόταν: ότι η ανάλυση θα επιβεβαιώσει αυτό που πάντοτε υποπτευότανε: ότι δηλαδή ο Μπετόβεν έπασχε από σύφιλη (ας σημειωθεί με την ευκαιρία αυτή ότι ο Σούμπερτ ήταν σεσημασμένος συφιλικός). Δεν είναι βέβαιο αν το πρόβλημα φαίνεται στην παρτιτούρα αλλά μια πιο προωθημένη θεωρία υποστηρίζει ότι η σπαρακτική οδύνη που δονεί την όψιμη και περίφημη "Missa Solemmis" οφείλεται στο γεγονός ότι ο Μπετόβεν έγινε πατέρας ενός παιδιού (οι υποψήφιες μάνες είναι δύο) του οποίου την πατρότητα δεν μπορούσε να ομολογήσει. Ο θύσανος των Σόθμπις μπορεί να λύσει το πρόβλημα της πατρότητας και της μουσικολογίας ερμηνείας.

Οι "δελφίνοι" του θρόνου"

Το DNA είναι πιο αδέκαστο και από τον πιο αδέκαστο εισαγγελέα και απειλεί, μεταξύ άλλων, μια από τις πλέον ρομαντικές βιομηχανίες μύθων. Τριάντα ευφάνταστες ψυχές τον περασμένο αιώνα διεκδικούσαν τη διαδοχή του γαλλικού θρόνου και ένας από τους "δελφίνους" ονόματι Κάρολος Νάουντορφ πόζαρε ως γιος Λουδοβίκου Ιστ' και της Μαρίας Αντουανέτας, ενθουσιωδώς υιοθετημένος από τη γαλλική βασιλική ένωση. Η βασιλόφρων ονείρωξις τερματίστηκε με σκαιό τρόπο όταν ένας Βέλγος γενετιστής, που προφανώς δεν διέθετε χιούμορ και ρομαντισμό, εξασφάλισε μια μουσειακή μπούκλα από τις αδελφές της Μαρίας Αντουανέτας και ένα θραύσμα από τον σκελετό του μεγάλου διεκδικητή. Αλλά το μπέστ σέλερ σε αυτό το κεφάλαιο ήταν ως πρόσφατα η εκλιπαρούσα Αννα Αντερσον, που υποστήριζε ισοβίως ότι ήταν η τελευταία των Ρομανόφ, δηλαδή η νεότερη, και μόνη επιζώσα της σφαγής, θυγατέρα του τσάρου Νικολάου Β. Μετά την εκταφή των ιστών της "Αναστασίας", ο κόσμος, βεβαιώθηκε για δύο πράγματα: ότι, αντίθετα με τον Μάκβεθ, οι Μπολσεβίκοι δεν έκαναν μισές δουλειές και ότι η "Αναστασία" ήταν απλώς μια πολωνή χωρική. Ο Βρετανός κ. Ντάκερ, παραδοσιακός προμηθευτής ειδών υποδόμησης στους εστεμμένους της Ευρώπης, που κρατούσε από το 1917 ανοιχτό τον λογαριασμό των Ρομανόφ, αποφάσισε ότι ήταν καιρός να τον κλείσει. Ο Μπόρις Γέλτσιν, ακολουθώντας ένα πρόσφατο συρμό , ζήτησε αναδρομική συγνώμη για το οικογενειακό ξεκλήρισμα των Ρομανόφ αλλά δεν θέλησε να επιβαρύνει τον ρώσικό προϋπολογισμό με τα τσαρικά χρέη. Το να σκοτώνεις έναν τσάρο είναι επανάσταση το να σκοτώνεις ένα ρομαντικό μύθο είναι απλώς ασυγχώρητο. Κρίμα που δεν διαθέτουμε ανάλογο εθνικό μύθο έτσι κι αλλιώς όμως δεν είναι θαμμένος αλλά μαρμαρωμένος.

Στην υπηρεσία της δίωξης

Το DNA είναι καινούργιο απόλυτο όπλο της δίωξης. Στη Γερμανία, πριν από μερικές εβδομάδες , ιχνηλατήθηκε ένας "Ηρώδης", όταν 15.000 υποψήφιοι έδωσαν δείγμα σάλιου για ανάλυση του DNA. Η λυσσαλέα αναζήτηση του Γιόζεφ Μένγκλε, του Αουσβιτς, τερματίστηκε όταν η ανάλυση ταύτισε τον σκελετό του στη Βραζιλία. Με ανάλογο τρόπο έκλεισε ο φάκελος και για ένα άλλο χιτλερικό χερουβείμ, τον Μπόρμαν. Το DNA είναι ρεπορτάζ χωρίς ομίχλη και φως χωρίς τούνελ: στην Αργεντινή των αργεντινών καθολικών και του Πινοσέτ, εκατοντάδες ορφανά ξαναβρήκαν πρόσφατα τα επιζώντα μέλη των οικογενειών τους με τη μέθοδο της σύγκρισης γενετικού υλικού. Ουδεν κρυπτόν υπό το DNA. Ο άγνωστος νεκρός από το Βιετνάμ που αναπαυόταν στο εθνικό κοιμητήριο του Αρλινγκτον έχει τώρα όνομα και ιστορία: είναι ο υπολοχαγός Μπλέισι που έπεσε βορειοδυτικά της Σαιγκόν πρίν από 27 χρόνια. Δεν θα έχουμε πλέον μνημεία για τον άγνωστο στρατιώτη και αν-ο μη γένοιτο-η Δόξα πρέπει να μελετήσει τις ολόμαυρες ράχες του μέλλοντος, θα ξέρει τη γενιά και το όνομα κάθε Λάμπρο παλικαριού.

Το DNA είναι η βιοχημική εκδοχή της αδιάσειστης αλήθειας και είναι αλήθεια που υπερακοντίζει τις προθεσμίες της ανθρώπινης ζωής, αλήθεια που μπορεί να ισχύει, να αποκαθιστάται να δικαιώνει, να ανατρέπει να παρηγορεί ή να εκδικείται από το ταφικό μνημείο, την κρύπτη και τη σαρκοφάγο. Αλλά όπως όλα τα δωρήματα της προωθημένης τεχνολογίας και επιστήμης, και ειδικότερα της γενετικής, ενώ λυτρώνει από προαιώνιες έγνοιες και χαρίζει προμηθεικές ελπίδες, θέτει ταυτόχρονα δυσχερή δεοντολογικά ζητήματα και ακόμη δυσχερέστερα διλήμματα. Το πρόβλημα δεν είναι τόσο ότι μπορεί κάποτε να μάθουμε πως ο μεγαλύτερος θρύλος της Ανατολής, ο Αλέξανδρος, πέθανε από κίρρωση του ήπατος ή ότι ο Αβραάμ Λίνκολν υπέφερε από αφροδίσιο νόσημα ούτε καν ότι το DNA απειλεί να κάνει την Ιστορία έναν ορμαθό από χρωμοσώματα. Αυτό που διακυβεύεται εδώ, όπως και σε άλλες περιπτώσεις, είναι η διαφύλαξη εκείνης της προσωπικής μας θυρίδας που εμείς οι ίδιοι, για λόγους που αφορούν τις πιο ανομολόγητους φόβους μας και που δεν παραβλάπτουν κανέναν άλλον, θελήσαμε να κρατήσουμε ερμητικά κλειστή. Και εφόσον αυτό θελήσαμε, από ηθικής απόψεως δεν έχει καμία σημασία αν είμαστε εδώ για να το επιβιώσουμε ή αν έχουμε βυθιστεί στην αναπόδραστη σιωπή. Πριν από μερικούς μήνες o Υβ Μοντάν ξαναβγήκε από τον τάφο του για να διαπιστωθεί αν η γυναίκα που τον έχρισε πατέρα της έλεγε την αλήθεια. Ίσως να υπάρχουν αλήθειες που αγιάζουν την τυμβωρυχία, ίσως και όχι. Ο αναλυτής του DNA μπορεί να είναι και συνήγορος του Διαβόλου σίγουρα, χωρίς τον κατάλληλο έλεγχο μπορεί να γίνει η αιμοραλιστική προσωποποίηση μιας ιδιαζόντως σύγχρονης γνωσιολογικής αλαζονείας και ύβρεως. Η γενετική γράφει την Ιστορία της και ξαναγράφει την Ιστορία αλλά και ποιος φαντάζεται ψύχραιμα έναν κόσμο όπου όσο ζούμε οι κλώνοι μας μπορεί να μας περιμένουν στην επόμενη γωνία και όταν εκπληρώνουμε το κοινό χρέος δεν θα μπορούμε να πάρουμε ούτε ένα μυστικό στον τάφο;



[ back ]