Back to Main

  Back to previous

 
  News

 
  Articles

 
  Press Room













 


 
 ΚΛΩΝΟΠΟΙΗΣΗ - Όταν ένας άνθρωπος παριστάνει τον "Θεό"...
   Δεκέμβριος 1999 Εφημερίδα ''Ορθοδοξία''

Γράφει η Ελένη Μπουγά

Μόλις πριν από δύο χρόνια, ύστερα από την κλωνοποίηση εμβρυικών κυττάρων, οι ερευνητές του ινστιτούτου Ρόσλιν στο Εδιμβούργο της Σκωτίας, με επικεφαλής τον δρα Ίαν Γουίλμουτ, πήραν ένα και μοναδικό κύτταρο από τον μαστό ενός ενήλικου προβάτου, το μετέτρεψαν σε έμβρυο και, στη συνέχεια, το εμφύτευσαν σε μια "αναπληρωματική" μητέρα. Με τον τρόπο αυτόν, οι επιστήμονες κατόρθωσαν να παραγάγουν το δίδυμο ον της κατά φύσιν μητέρας του, ανοίγοντας μια νέα σελίδα στην επιστήμη της γενετικής. Σήμερα, στο κατώφλι του 2000, όλοι ατενίζουμε το μέλλον με απορία, εφόσον η μεγάλη αγωνία όλων είναι εάν τελικά ο άνθρωπος θα καταφέρει να αναπαραγάγει τον ίδιο του τον εαυτό...

Μία πρώτη απάντηση έδωσε ο Δρ Πάτρικ Ντίξον, συγγραφέας του βιβλίου "Επανάσταση της γενετικής". Ο Ντίξον ζήτησε να θεσπιστούν από τώρα κανόνες που θα διέπουν τη δραστηριότητα των επιστημόνων και να θεσμοθετηθούν όργανα ελέγχου. Αλλά και ο ίδιος ο Γουίλμουτ έχει δηλώσει: "Πιστεύουμε ότι είναι σημαντικό η κοινωνία να αποφασίσει πώς θα χρησιμοποιήσει αυτήν την τεχνολογία. Θα ήταν εξαιρετικά θλιβερό αν οι άνθρωποι τη χρησιμοποιούσαν σε άλλους ανθρώπους". Η τεχνική αυτή, η οποία παρέχει αισιόδοξα μηνύματα για τη θεραπεία ανίατων ασθενειών, αρχικά είχε προκαλέσει πανικό, λόγω του ενδεχομένου αξιοποίησής της για την κλωνοποίηση και ανθρώπων. Αυτό προέβλεψε στο βιβλίο του , "Brave New World", ο Βρετανός συγγραφέας Άλντους Χάξλει, αλλά και η κινηματογραφική ταινία "Τα παιδιά της Βραζιλίας", στην οποία Γερμανοί επιστήμονες αναπαράγουν με κλωνοποίηση τον Αδόλφο Χίτλερ. Όπως επισημαίνει στην "Ο" η εμβρυολόγος-γενετιστής Έλενα Κοντογιάννη, ήδη με την υπογραφή συμβάσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη βιο-ιατρική, όπως αυτή του Βιέτο, απαγορεύεται ρητά η κλωνοποίηση ανθρώπου.

"Πρέπει να κατανοήσουμε ότι η κλωνοποίηση εξυπηρετεί συγκεκριμένους σκοπούς. Η Ντόλυ δημιουργήθηκε ώστε να καταστεί δυνατή, με πολύ πιο φθηνούς και ασφαλείς τρόπους, η παραγωγή συγκεκριμένων πρωτεϊνών από ζώα. Αυτήν τη στιγμή μας ενδιαφέρει το να μπορέσουμε να κλωνοποιήσουμε όργανα και ιστούς για μεταμοσχεύσεις από ζώα και, ακόμη, να αξιοποιήσουμε την τεχνική αυτή ως πειραματικό εργαλείο, το οποίο θα μας επιτρέψει να μελετήσουμε την αλληλεπίδραση γονιδίων και περιβάλλοντος. Νομίζω, ότι κανένας σοβαρός επιστήμονας δεν συζητά για κλωνοποίηση ανθρώπου. Μόνον οι παραγωγοί του Χόλιγουντ συζητούν γι' αυτό, καθώς ανήκει στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας".

Για τους επιστήμονες που σκέπτονται να κλωνοποιήσουν άνθρωπο, η κ. Κοντογιάννη επισημαίνει: "Είναι πολλοί οι λόγοι για τους οποίους η κλωνοποίηση δεν μπορεί να αποτελέσει μέθοδο ανθρώπινης αναπαραγωγής. Καταρχήν, είναι δυνατό να προκληθούν γενετικές ανωμαλίες, καθώς πρόκειται για μία τεχνική που παρουσιάζει παρόμοια προβλήματα ακόμη και στα πειραματόζωα. Οι υπέρμαχοι της είναι θεωρητικοί. Νομίζουν ότι έχουμε τη δυνατότητα χρησιμοποιώντας τον πυρήνα ενός κυττάρου να αναπαράγουμε έναν οργανισμό. Όχι μόνο το σώμα του, αλλά και τη νοημοσύνη του ή την ψυχική του σφαίρα. Αυτό επιστημονικά δεν ευσταθεί. Ο άνθρωπος είναι ένα περίπλοκο προϊόν αλληλεπιδράσεων περιβαλλοντικών και γενετικών παραγόντων και ο ψυχισμός τους, η ιδεολογία του, η ευφυία του δεν μεταφέρονται από τον πυρήνα ενός κλωνοποιημένου κυττάρου. Η κλωνοποίηση συμβαίνει στη φύση και ειδικότερα στην περίπτωση των μονοζυγωτικών διδύμων.

Άνθρωποι-κλώνοι κυκλοφορούν γύρω μας. Από την Ντόλυ και μετά, μάθαμε ότι ένα κύτταρο που έχει ήδη διαφοροποιηθεί, μπορεί να ξαναγυρίσει σε μια πρώιμη κατάσταση και να δώσει από την αρχή έναν ολόκληρο οργανισμό. Στην Ντόλυ αυτήν την στιγμή λειτουργούν δύο διαφορετικά βιολογικά ρολόγια και περιμένουμε να δούμε αν έχει όντως την ηλικία του δότη του πυρήνα ή της δότριας του ωαρίου"

Στην ερώτηση, αν μελλοντικά τα άτεκνα ζευγάρια θα κατέφευγαν σ' αυτήν την τεχνική, όπως έκαναν και με την εξωσωματική γονιμοποίηση, η κ. Κοντογιάννη τονίζει: "Τα ζευγάρια που θέλουν αποκτήσουν ένα παιδί δεν διακατέχονται από την απόλυτα εγωιστική αντίληψη, ότι το παιδί θα πρέπει να προέλθει από το "δικό μου" ωάριο ή το "δικό μου" σπερματοζωάριο, επομένως δεν θα διακινδύνευαν με μια επικίνδυνη νέα τεχνική, αδοκίμαστη και με ασαφή αποτελέσματα".

Θέλει ο άνθρωπος να γίνει Θεός;

"H κλωνοποίηση ανθρώπων αντίκειται στις αρχές της φύσης. Ο άνθρωπος συμπληρώνει τη φύση, σε κάποιες πτυχές της, με άλλους επιστημονικά παραδεκτούς τρόπους αναπαραγωγής, καθώς δεν αποκλείονται τα ατυχή συμβάντα στη φύση", τονίζει ο Κωνσταντίνος Πάντος, γυναικολόγος, Δρ. του Πανεπιστημίου Αθηνών, ενώ σχολιάζει ότι στο "μέλλον, θεωρητικά, και οι άνδρες θα μπορούν να κάνουν παιδί".

Το ερώτημα προκύπτει σχεδόν αυτόματα: Θέλει, τελικά ο άνθρωπος να αντικαταστήσει το Θεό;
"Ασφαλώς το επιθυμεί και ελπίζει ότι έχει αυτές τις δυνατότητες. Αυτό αποτελεί ύβρη. Η τιμωρία ωστόσο, θα έχει επιπτώσεις στις μελλοντικές γενιές", υπογραμμίζει η Χριστίνα Αντωνοπούλου, κοινωνιολόγος-ψυχολόγος, επίκουρος καθηγήτρια του Π.Α. "Η μάχη του Αρμαγεδδώνα τότε δεν θα έχει λόγο ύπαρξης. Δεν θα μιλάμε πια για ηθική. Θα υπάρχει μόνο μια ανθρώπινη λειτουργία, η οποία θα βασίζεται σε συγκεκριμένο πρότυπο, που δεν γνωρίζουμε εάν θα διαθέτει συναισθήματα ή μια ηθική προσωπικότητα. Χάνονται οι αξίες. Οι στυγνοί επιστήμονες πιστεύουν ότι πλησιάζουν το τέλειο. Μιλάμε για ρομποτικές καταστάσεις. Το 1960, η κλωνοποίηση ζώων ηχούσε στα αυτιά μας πολύ περίεργα, δεν περιμέναμε ότι θα συμβεί τόσο σύντομα. Τότε, η ηθική της κοινωνίας μας δεν ήταν ώριμη να τη δεχτεί. Οι κοινωνίες που θα είναι έτοιμες μελλοντικά, θα είναι αυτές που θα επιλέξουν να επιβιώσουν. Οι επιστήμονες δεν μπορούν να παίζουν τον ρόλο του ημίθεου ή ακόμη και του Θεού.

Κλωνοποίηση σημαίνει παραγωγή ανθρώπων στο εργαστήριο. Με την αναπαραγωγή όμως μέσα στην οικογένεια, δομούνται όλοι εξουσιαστικοί μηχανισμοί, η ηθική μας, η κοινωνική μας αντίληψη, οι ρόλοι ανδρών και γυναικών. Η οικογένεια θα πάψει να υφίσταται, καθώς δε θα έχει λόγο ύπαρξης. Με τον τρόπο αυτό οδηγούμαστε πλέον σε άλλες μορφές άσκησης εξουσίας, και εδώ εντοπίζεται ο μεγάλος κίνδυνος για το ποιοι θα ελέγχουν τους εξουσιαστικούς μηχανισμούς. Η δραματική αυτή αλλαγή των αναπαραγωγικών δομών θα οδηγήσει τον άνθρωπο στην εξαθλίωση, όπως ακριβώς και τα ζώα". Πόσο εφικτή είναι, ωστόσο, η υλοποίηση αυτού του εφιαλτικού σεναρίου; "Δεν είναι καθόλου μακριά. Θα καταργηθεί η προσωπική ηθική, η οποία βασίζεται στις έννοιες του καλού και του κακού. Η συγκεκριμένη διάκριση δεν θα έχει πλέον κανένα νόημα, και τούτο διότι η ανθρώπινη ταυτότητα και συμπεριφορά θα προδιαγράφονται πλήρως.
Ο άνθρωπος δεν θα προβληματίζεται από αναζητήσεις, σχετικά με το ποιος είναι και το τι κάνει, διότι θα υπάρχει ένα πρότυπο προσαρμοσμένο στους κανόνες και τις επιθυμίες, όπως καθορίζονται από τις αρχές της κλωνοποίησης. Πρόκειται για ένα είδος ευγονικής, ελεγχόμενης και περιορισμένης. Αυτά αφορούν στο μέλλον και όχι τη μεταβατική περίοδο που διανύουμε. Πίσω από όλα αυτά κρύβονται οικονομικοί όροι και πρέπει να αναρωτηθούμε ποιος είναι στόχος. Θα έχουμε πλέον μια τυποποίηση του πληθυσμού. Θα έχουμε να κάνουμε με ένα προϊόν".
Για όσο διάστημα, εντούτοις, συνεχίζονται οι εργαστηριακές έρευνες για τη χρησιμοποίηση της κλωνοποίησης για θεραπευτικούς σκοπούς, το συμπαθές τετράποδο αναμένεται να αποδειχθεί μεγάλος ευεργέτης του ανθρώπου κατά τη νέα χιλιετία. Μπροστά στο κατώφλι του 21ου αιώνα, ο σύγχρονος άνθρωπος δεν στερείται του δικαιώματός του να προβληματίζεται για τη λανθασμένη χρήση της τεχνικής, όπως και να κατανοεί και να ελπίζει τις θεραπευτικές διόδους που αυτή του ανοίγει...

[ back ]